50/50 Film & Science Festival: Stand-Up Science
Van emotionele AI tot slimme bacteriën: tijdens het gratis Stand-Up Science ontdek je wetenschap die je blik op de wereld verandert. Laat je verrassen door korte, prikkelende talks van van wetenschappers en bijzondere films, met nagesprekken die je aan het denken zetten.

Praktische info
- Gratis toegankelijk! Dit is een gratis evenement. Je hebt geen kaartje nodig om dit onderdeel van het 50/50 Film & Science Festival bij te wonen.
- Locatie: Lumière Foyer. Loop gerust binnen bij Lumière en volg de bordjes naar Stand-Up Science.
- Duur: Iedere talk duurt ongeveer 20 minuten.
- Taal: Nederlands of Engels gesproken.
Programma middag
Sommige kinderen lusten bijna alles, andere bijna niets. Een bord vol avondeten kan dan een hele uitdaging zijn. Waar komen die verschillen eigenlijk vandaan? En wat maakt eten nu lekker of vies? Smaak speelt een belangrijke rol, maar het maakt ook uit hoe eten eruitziet, hoe het aanvoelt in je mond en heel belangrijk: hoe je erover denkt! Want verwachtingen en herinneringen aan eten spelen ook een rol. En die gedachten hebben het soms helemaal mis. Eten lusten doe je dus ook met je hersenen.Sjaan Nederkoorn vertelt je er alles over.
Door Sjaan Nederkoorn, Hoogleraar Experimentele Klinische Psychologie, Nederlands gesproken.
Zou je je ex terugbrengen als chatbot? Zou je nog één keer willen horen: ‘het spijt me’ – zelfs als je weet dat het niet echt is? En wat als je overleden dierbare opeens kan terugpraten in de vorm van een digitale avatar? In deze lezing onderzoekt UM-filosoof Kris Goffin de verleidingen én gevaren van een nieuwe intimiteit met machines. Wat betekent het om met een digitale kopie van een persoon te spreken? Kunnen artificiële gesprekken echte troost bieden? En hoe transformeren emotionele chatbots rouw en liefdesverdriet?
Kris schreef hier ook een boek over. Na afloop kun je Mijn ex is een chatbot. Over emotionele AI bij hem kopen buiten de foyer.
Door Kris Goffin, Filosoof en researcher, Maastricht University, Nederlands gesproken.
In ons lichaam communiceren afzonderlijke cellen met elkaar en organiseren ze zich tot steeds complexere structuren. Zo ontstaat leven. Maar wat gebeurt er als dit proces wordt verstoord en de ontwikkeling een verkeerde wending neemt?
Leven is afhankelijk van een proces van zelforganisatie dat morfogenese wordt genoemd: het biologische proces waarbij cellen en weefsels vorm en structuur ontwikkelen. Stefan Giselbrecht onderzoekt hoe moderne stamceltechnologie ons in staat stelt om aspecten van de vroege menselijke ontwikkeling in het laboratorium na te bootsen. Daarnaast duiken we in morfotoxiciteit: de manier waarop chemicaliën en milieuverontreinigende stoffen de ontwikkeling van cellen en weefsels kunnen verstoren.
Door Stefan Giselbrecht, Associate professor at the Faculty of Health, Medicine and Life Sciences, Engels gesproken.
Wie kent de Bellinga’s niet? Deze Nederlandse familie heeft van het dagelijks leven een YouTube-imperium gemaakt, met honderden miljoenen views. En ze zijn niet de enigen: op Instagram, TikTok en YouTube verdienen ouders en kinderen geld met alledaagse familiemomenten. Maar wie is eigenlijk een influencer, wie tekent de contracten en wie beschermt het kind dat voor de camera staat?
In deze talk onderzoekt Jerry Spanakis hoe we deze families in kaart kunnen brengen, hoe ze geld verdienen, welke rol kinderen spelen en wat toezichthouders kunnen doen om deze snelgroeiende industrie veilig te houden voor kinderen. Kijk je na afloop nog op dezelfde manier naar een familievlog?
Door Jerry Spanakis, Assistant professor at the Faculty of Science and Engineering, Engels gesproken.
Jonge mensen die zich volledig uit de samenleving terugtrekken en wegblijven vanschool of werk. In Japan is dit een bekend verschijnsel en heeft het een naam: hikikomori. Ook in ons land komen jonge kluizenaars steeds vaker voor. Met Peter Muris kijken we naar de oorsprong van extreem terugtrekkingsgedrag bij jongeren, en krijgen we inzicht in factoren zoals temperament, psychiatrische aandoeningen, opvoeding, negatieve ervaringen met leeftijdsgenoten, maatschappelijke druk en overmatig internetgebruik. Ook bespreekt hij mogelijke interventiemethoden.
Door Peter Muris, Hoogleraar Klinische Psychologie en Ontwikkelingspsychologie, Nederlands gesproken.
Programma avond
Microdoseren – het herhaaldelijk innemen van kleine hoeveelheden psychedelica zoals psilocybine of LSD – zou volgens gebruikers de stemming, concentratie en het welzijn verbeteren. Sommigen gebruiken het ook om klachten bij bijvoorbeeld ADHD te verminderen. Maar houden deze claims stand als we ze wetenschappelijk onder de loep nemen?
Tijdens deze sessie vertelt Eline Haijen-Bongers hoe onderzoek naar microdoseren wordt uitgevoerd, waaronder haar eigen onderzoek onder volwassenen met ADHD. Ook legt ze uit waarom de werkelijkheid genuanceerder is dan de hype doet vermoeden. Ligt het aan de stof zelf, of spelen verwachtingen een rol? En waarom heeft de één er mogelijk baat bij en de ander niet?
Door Eline Haijen-Bongers, postdoctoral researcher at Maastricht University, Engels gesproken.
Wat is de manosphere, en waarom heeft deze online wereld zoveel invloed op jongens en jonge mannen? In deze talk kijken we naar de opkomst van online gemeenschappen die extreme ideeën over mannelijkheid verspreiden, en naar de diepere redenen waarom deze denkbeelden zoveel aantrekkingskracht hebben.
Robyn Mooney onderzoekt de rol van sociale media, de gevolgen voor vrouwen en meisjes en waarom deze ontwikkeling reden tot zorg is. Ook bespreekt ze hoe we kwetsbare jongens en jonge mannen kunnen helpen om niet in deze denkbeelden verstrikt te raken, of om zich ervan los te maken.
Door Robyn Mooney, assistant professor at the Faculty of Psychology and Neuroscience, Engels gesproken.
Kort na de oerknal bestond het heelal uit bijna gelijke hoeveelheden materie en antimaterie. Toch lijkt antimaterie in de loop van de tijd vrijwel volledig te zijn verdwenen. Hoe kan dat, en waar is die antimaterie gebleven? In deze lezing legt expert Keri Vos uit wat het verschil is tussen materie en antimaterie, hoe zij elkaar beïnvloeden en welke rol zij spelen in ons begrip van het heelal. Ook gaat zij in op het huidige onderzoek naar de mysterieuze verdwijning van antimaterie. Welke theoretische modellen gebruiken wetenschappers? Met welke uitdagingen hebben zij te maken? En welke eerste inzichten heeft dit onderzoek tot nu toe opgeleverd? Keri Vos neemt je mee in een van de grootste vraagstukken van de moderne natuurkunde en vertelt alles over de zoektocht naar de ontbrekende antimaterie.
Door Keri Vos, Associate Professor at the Faculty of Science and Engineering, Engels gesproken.
Tip: Meer weten over dit onderwerp? Bezoek 50-50 Film & Science Festival: Carroussel en ontdek de film The Day The Sun Stopped Shining (Blok B).
Door Christel Kuik, Engels gesproken.
Tip: Meer weten over dit onderwerp? Bezoek 50-50 Film & Science Festival: Carroussel en ontdek de film Interplay (Blok A), waarin onderzoekers in Oeganda proberen te ontrafelen hoe de malariaparasiet zich verspreidt en steeds opnieuw weet te veranderen.
Onderdeel van 50/50 Film & Science Festival
Lumière en Maastricht University bestaan allebei 50 jaar. Dat vieren we op woensdag 18 november met een dag waarop film en wetenschap samenkomen in een programma voor jong en oud.
